Impregnaty – jak poprawić wodoodporność odzieży i sprzętu outdoor?

Nieprzemakalność oraz nienasiąkliwość wodą to jedne z podstawowych wymagań stawianych odzieży i ekwipunkowi górskiemu. Właściwości hydrofobowe nadawane produktom w procesie produkcji (DWR – Durable Water Resistance) zanikają podczas użytkowania. Dzięki odpowiednio dobranym i zastosowanym specjalistycznym impregnatom możemy te właściwości przynajmniej częściowo przywrócić.

Co impregnujemy?
W dobie specjalizacji niemal wszystkiego na świecie, również pośród środków do impregnacji raczej próżno szukać „uniwersalnego” – jednego do każdego rodzaju produktu narażonego na kontakt z wilgocią. A przecież zaimpregnować trzeba nie tylko kurtkę i buty, ale także plecak, namiot, śpiwór… Dlatego też w sprzedaży znajdują się wyspecjalizowane środki takich firm jak np. Nikwax czy Grangers, osobno przeznaczone do pielęgnacji odzieży, obuwia, ekwipunku itp.

Jak impregnujemy?
Przede wszystkim musimy pamiętać o przygotowaniu produktów przez właściwe ich oczyszczenie. Właściwe, a więc pozbawione detergentów. W czym nam przeszkadzają skuteczne przecież i powszechne w użyciu detergenty, składniki proszków do prania? Otóż należy pamiętać, że pozostawiają one na tkaninie osady, mające niekorzystne działanie. Przyciągają one wodę (cząsteczka proszku do prania składa się z dwóch składowych – jedna przyciąga brud, druga wodę), w efekcie czego redukują działanie impregnatu. Tak więc kurtka goreteksowa wyprana w którymś z wiodących proszków z reklamy telewizyjnej straci swoje parametry techniczne – nie tylko zmniejszy swoją wodoodporność, ale także oddychalność, bo namoczona warstwa tkaniny zablokuje wydzielanie się potu przez membranę na zewnątrz ubrania. Do prania odzieży technicznej przeznaczone są specjalistyczne, bezdetergentowe środki (mydła w płynie) – takie jak Nikwax Tech Wash czy Grangers 30oC Cleaner&Proofer. Preparaty te nie tylko piorą odzież, ale też przywracają jej podczas prania właściwości hydrobofobowe. Mniej więcej co 3-4 prania z ich użyciem, należy wzmocnić ich działanie przez zastosowanie po praniu pełnej impregnacji. Może być to w oddzielnym cyklu prania, może być w sprayu. O tym, która forma będzie właściwsza decyduje rodzaj odzieży – jeżeli zastosowano w nich membranę typu Gore-Tex, lepsza jest impregnacja w praniu, jeżeli membranę typu Sympatex (wykorzystującą nie wielkość porów, ale właściwości tworzących ją polimerów – poliester przyciągający molekuły wody i transportujący je polieter) lub podszewkę absorbującą wilgoć, lepiej zastosować nanoszenie w sprayu, ponieważ tylko zewnętrzna warstwa powinna przedstawiać cechy hydrofobowe.
O praniu, czyszczeniu i impregnowaniu śpiworów, namiotów, plecaków i obuwia pisaliśmy w poprzednich numerach MG, przy okazji artykułów o tych grupach produktów, ale przypomnijmy, że dostępne są preparaty do prania śpiworów zarówno tych puchowych, jak i tych z wypełnieniem syntetycznym, mamy do dyspozycji impregnaty chroniące nie tylko przed wilgocią, ale też przed szkodliwym działaniem promieni UV, dzięki czemu możemy pielęgnować skutecznie namioty czy plecaki, przedłużając ich żywotność. W sprzedaży znajdują się też specjalistyczne żele do czyszczenia obuwia, woski do skóry licowej, impregnaty do zamszu i nubuku. Możemy też zadbać o nasze mapy (np. Nikwax Map Proof), a także foki i liny wspinaczkowe. Pamiętajmy tylko o odpowiednim uprzednim ich wyczyszczeniu.

Pranie
Z poprzedniego akapitu wynika, że środki piorące zastosowane względem odzieży technicznej mają niebagatelne znaczenie. Dotyczy to nie tylko odzieży wodoodpornej, ale na przykład uszytej z woskowanej bawełny czy ocieplonej puchem lub syntetyczną ociepliną. Warto pamiętać, że w detergentach nie pierzemy również polarów, ani co ważne bielizny technicznej. Bielizna techniczna (tzw. baselayery) jest coraz bardziej doceniana przez użytkowników, zarówno w lecie jak i w zimie. Liczne rozwiązania i zróżnicowania, skoncentrowane na zapewnieniu komfortu termicznego użytkownikowi, sprowadzają się w głównej mierze do zapewnienia absorpcji i wydalenia potu. W związku z tym włókna tkaniny/dzianiny pozostającej w bezpośrednim kontakcie ze skórą powinny posiadać właściwości hydrofilne (czyli przyciągać wodę), a następnie chętnie i szybko ją oddawać. I tutaj znowu spotykamy się z negatywną rolą detergentowych środków piorących, które pozostawiając osady na włóknach utrudniają prawidłową „gospodarkę wodną”. Producenci bielizny technicznej sugerują stosowanie odpowiednich preparatów do prania, które uwydatniąją hydrofilne właściwości baselayerów (czy to wełnianych czy to syntetycznych), czyszczą i odświeżają tkaninę usuwając nieprzyjemne zapachy powstałe w skutek rozkładania się potu. Ponadto według zapewnień producentów tych preparatów przyspieszają one schnięcie odzieży.

Odzież techniczna ma swoją cenę, z reguły niemałą. Będzie ona dobrze spełniała swoją rolę, będzie nam służyła dłużej bez pogarszania swoich właściwości, jeżeli zadbamy o nią, jak o swoją drugą skórę. Pielęgnujmy ją troskliwie, nie oszczędzajmy na impregnatach i środkach do jej prania. Opłaci to nam się zarówno w komforcie jej użytkowania, jak i w żywotności naszej ulubionej kurtki lub bluzy.

• - Do prania odzieży technicznej nie używaj detergentów, tylko odpowiednio dobrane środki piorące (np. Nikwax: BaseWash, TechWash, WoolWash, DownWash, Grangers: 30oC Cleaner&Proofer).
• - Do impregnacji odzieży z membraną używaj impregnatów rozprowadzanych w praniu, odzież pokryta poliuretanem czy wyposażona w specjalistyczną podszewkę absorbującą wodę powinna być impregnowana powierzchniowo za pomocą preparatów w sprayu.
• - Jeżeli masz wątpliwości, czy Twoje ubranie ma podszewkę techniczną zaprojektowaną do absorpcji wilgoci, zrób prosty test – skrop podszewkę niewielką ilością wody. Jeżeli krople wnikną w powierzchnię niemal natychmiast, najprawdopodobniej mamy do czynienia z podszewką hydrofilną i lepiej zastosować preparat w sprayu.
• - Impregnaty w sprayu warto stosować również na miejsca szczególnie narażone na ścieranie (ramiona, łokcie).
• - Stosowanie preparatów chroniących przed promieniowaniem UV przedłuża żywotność namiotów i plecaków, redukuje ich blaknięcie i poprawia odporność włókien na rozdzieranie.