Buty turystyczne – co każdy turysta wiedzieć powinien?
Dobre buty to podstawa udanej wycieczki, fot. Keen
„These boots are made for walkin’…” śpiewała Nancy Sinatra. “Te buty są zrobione do chodzenia…” i chyba żadne zdanie lepiej nie charakteryzuje butów turystycznych. Ale czy są zrobione do pójścia w nich na Everest, na trekking dookoła Makalu, na Mont Blanc, na Rysy, na Trzy Korony czy pod Dupę Słonia w Będkowskiej to już zupełnie inna sprawa. Ten artykuł ma pomóc w doborze buta na każdą z tych tras.
Obuwie górskie powinno spełniać dwa podstawowe wymagania. Jednym jest zapewnienie stopie maksymalnej ochrony przed urazami w trudnym, kamienistym czy zalodzonym terenie, a także zabezpieczenie turysty przed poślizgnięciem. Drugą rolą jest zapewnienie jak najlepszego czucia trudnego terenu. Nie jest łatwo pogodzić te cechy. Dlatego też buty mają swe dość wąskie specjalizacje. Dla ułatwienia orientacji podzielono je na kategorie, oto ich podstawowy podział:
Walking
Buty z tej grupy to buty do kostki, lekkie i przewiewne, na miękkiej, komfortowej podeszwie. Łączą ze sobą skórę i materiały syntetyczne w różnych proporcjach, zapewniając tym samym bądź lepszą wentylację, bądź większą wodoodporność. Bywają wyposażone w membrany oddychające i wodoodporne. Ich przeznaczeniem są weekendowe wycieczki za miasto, wypady w niskie góry, dojazdy w skałki. Znakomicie spisują się też jako buty miejskie – nie tylko wygodne, ale i podkreślające outdoorowy styl życia ich właściciela.
Hiking
To buty zazwyczaj wysokości ¾ , przeznaczone na alpejskie ścieżki, letnie wycieczki w niskie i średnio wysokie góry. Dobrze spisują się też w mieście podczas jesiennych pluch i wiosennych roztopów. Charakteryzują się dość miękką podeszwą i podwyższoną cholewką dobrze trzymającą kostkę. Cholewka ta często łączy skórę mocnymi materiałami syntetycznymi typu Cordura, Teramida itp. Dość często wzornictwo dopuszcza występowanie wielu np. różnobarwnych łatek skóry. Bardzo często wyposażone są w membrany wodoodporne i oddychające.
Trekking
To najszersza grupa butów turystycznych. Niektórzy wyróżniają wśród nich podział na lekkie, klasyczne i mocne buty trekkingowe. Przeznaczone są na długie, wielodniowe wycieczki w trudnym terenie, jako buty 3-sezonowe. Podeszwy tych butów charakteryzują się różną sztywnością w zależności od zastosowanych wkładek wewnętrznych i część z nich (te sztywniejsze) bywa zaopatrzona w zaczepy do mocowania raków automatycznych. Często boki butów zabezpieczone są podwyższonym rantem ochronnym poprawiającym wodoodporność i odporność na uszkodzenia mechaniczne. Wysokie sztywne cholewki chronią staw skokowy. Doceniamy to nie tylko na trudnej górskiej ścieżce, ale także wtedy, gdy obciążymy nasze plecy cięższym plecakiem. Buty trekkingowe często mają cholewkę wykonaną z jednego kawałka skóry, aby zwiększyć ich wodoodporność i trwałość. Alternatywą jest łączenie skóry z Cordurą, Teramidą lub Kevlarem. Unika się jednak szwów w przednich i bocznych partiach buta. Najczęściej wyposażone są w membrany oddychające i wodoodporne.
Mountain
Najbardziej specjalistyczna grupa butów, przeznaczona w góry typu alpejskiego. Można je stosować w zimie i w trudnych warunkach letnich. Charakteryzują się bardzo sztywną, dość płaską podeszwą, z zaczepami na raki automatyczne i wysoką, sztywną cholewką, pozwalającą na zginanie nóg w płaszczyźnie czołowej, ale minimalizującą przechylanie ich w płaszczyźnie bocznej, aby wyeliminować ryzyko uszkodzenia stawu skokowego. Buty te najczęściej wykonane są z jednego kawałka skóry, często ocieplanego materiałami syntetycznymi (np. Thinsulate), czasem posiadają wstawki z Cordury czy Kevlaru. Membrany oddychające i wodoodporne należą do wyposażenia standardowego. Wiele modeli z tej grupy ma przód i boki dodatkowo zabezpieczone gumowym rantem.