Liny wspinaczkowe – Jak dbać o linę?
Lina dla wspinacza, pracownika wysokościowego czy „jaskiniowca” powinna być zawsze przedmiotem szczególnej troski. Choć parametry wytrzymałościowe podawane przez producentów gwarantują ogromny margines bezpieczeństwa – to jednak nieuwaga, niekompetencja czy wręcz ignorancja mogą zaszkodzić najwytrzymalszej linie i doprowadzić do wypadku.
Pośród potencjalnych czynników, które mogą niebezpiecznie uszkodzić linę należy wymienić przede wszystkim:
1. Uszkodzenia wynikające z nieprawidłowego użytkowania (niewiedza lub „siła wyższa”):
- przetarcia i przecięcia na ostrych krawędziach lub nierównym, szorstkim podłożu, uszkodzenia „wdeptanymi” przedmiotami o ostrych krawędziach (krzemień, szkło!),
- uderzenia (spadające kamienie, ciężkie przedmioty)
- zanieczyszczenia mechaniczne niszczące włókna pracujące podczas obciążania/odciążania
- zanieczyszczenia substancjami chemicznymi (naruszenie struktury włókien, utrata elastyczności)
- wysoka temperatura – kontakt ze źródłem ciepła (otwarty płomień, urządzenia wytwarzające ciepło, przegrzany przyrząd asekuracyjno – zjazdowy na skutek zbyt szybkiego/długiego zjazdu)
- przetarcia i nadtopienie włókien oplotu na skutek tarcia liny o linę w półwyblince przy zjeździe/opuszczaniu,
- skręcenie liny
- dynamiczne obciążenia lin statycznych – odpadnięcia o współczynniku wyższym niż dopuszczony przez producenta (dane w instrukcjach i katalogach)
- przekroczenie limitu dopuszczalnych odpadnięć lub odpadnięcie o zbyt wysokim współczynniku na linach dynamicznych (ilość dopuszczalnych odpadnięć jest różna dla różnych lin i zawsze podawana przez producenta)
- niejednorodne zużycie końców liny oraz przemieszczenie oplotu, jeśli wiązanie się i wpinanie przyrządu asekuracyjnego nie było wykonywane naprzemian na każdym z końców
2. Naturalne zużycie:
- nadmierne wytarcie oplotu
- przesztywnienie (brud + nadtopienie włókien)
- wpływ UV (świadczy o nim odbarwienie – zmiana koloru włókien)
- przekroczenie „limitu wieku” wyznaczonego starzeniem się tworzywa (różne dane dla lin różnych producentów, zazwyczaj maksymalnie 10-15 lat – łącznie z czasem magazynowania; w zależności od intensywności użytkowania czas ten może się znacznie skrócić).
Bezpieczne użytkowanie liny wymaga nie tylko unikania szkodliwych dla niej czynników, ale także – kontroli przed każdym wyjazdem w skały/pracą wysokościową…
Czego można uniknąć?
Prócz oczywistego stosowania się do zaleceń producenta (w zakresie użytkowania lin, doboru i właściwego stosowania przyrządów asekuracyjno-zjazdowych lub zaciskowych), w skałkach i w górach – należy „mieć oczy otwarte”.
- Nie wpinać się w stałe punkty bezkrytycznie. To, że ktoś je osadził, nie oznacza, że w każdym przypadku lina przebiegać będzie bezkolizyjnie przez nierówności i krawędzie, erozja też robi swoje… odspajają się lite wcześniej „klamy”, „oblaki”. Rozglądać się, korygować bieg liny, odhaczać, gdy zaczepi o jakiś drobny występ, który przy nagłym szarpnięciu spowoduje uszkodzenie liny lub oderwie się i uderzy w linę lub wspinacza.
- Wspinając się na wędkę, prowadząc nową drogę, idąc z górną asekuracją na „drugiego”, patentując, a zwłaszcza zakładając zjazdy – unikać niekontrolowanych wahadeł. Dynamika lotu wahadłowego plus nierówności na drodze obciążonej liny sprzyjają poważnym przetarciom, wydzieraniu i wyciąganiu włókien, przecięciom.
- Wspinając się wielowyciągowo, w górach – brać pod uwagę nie tylko uszkodzenia na podłożu, ale też ekspozycję liny na potencjalnie spadające (strącane) kamienie. Wycofując się zjazdami, jeśli biegną przez przewieszki i nierówności, na których lina trze, unikać dynamiki (podskoków, energicznego odbijania się od skały) – każde odciążenie/dociążenie zwiększy pracę liny w miejscu tarcia. Na stanowiskach, gdzie przy ściąganiu drugiego lina musi biec przez ostrą krawędź (bo nie da się inaczej ze względu na konfigurację ściany) próbować podkładać coś pod linę w miejscu największego tarcia, jeśli jest ono w zasięgu. Ostrzec asekurowanego, by wspinał się „delikatnie”. Nie wybierać liny na siłę – to też zwiększa tarcie.
Strony: 1 2