Plecak – przyjaciel turysty
Konstrukcja
We współczesnych plecakach możemy wyróżnić dwie składowe: jedną z nich jest wór transportowy, drugą system nośny ze stelażem.
System nośny
Podstawowymi elementami współczesnego systemu nośnego są stelaż, szelki połączone z workiem paskami stabilizującymi, wyściółka chroniąca plecy użytkownika, poduszka lędźwiowa oraz pas biodrowy. Dobry system ma możliwość regulacji rozmieszczenia tych elementów.
Założeniem jest, aby ok. 70% dźwiganego ciężaru przeniesiona była na biodra. Aby to było możliwe pas biodrowy musi dobrze przylegać do ciała, a część plecaka od strony pleców musi być usztywniona przez stelaż. Pierwotne stelaże zewnętrzne zostały ok. 20 lat temu zastąpione lżejszymi i stabilniejszymi stelażami wewnętrznymi. Współcześnie wykonywane są one z aluminium, włókna węglowego lub tworzywa sztucznego, a dzielą się na dwie grupy. Pierwsza z nich – w plecakach większych – to listwy aluminiowe połączone systemem poduszek piankowych i kanałów wentylacyjnych. Druga – w modelach mniejszych – to plastikowa płyta lub stelaż z tworzywa sztucznego pokryte profilowaną pianką. W obu przypadkach tylna część plecaka, przylegająca do pleców użytkownika i oddzielająca je od części transportowej, wykończona jest wyściółką antypotną i tkaniną typu „siatka przestrzenna” (3d Mesh Tex). Musi ona dobrze chronić plecy przed bezpośrednim kontaktem z usztywnieniem, ale zarazem nie może być zbyt gruba, aby punkt ciężkości przenoszonego ciężaru znajdował się jak najbliżej osi ciała.
Ważna jest możliwość dopasowania rozmiaru plecaka, czyli odległości pasa biodrowego i punktu mocowania szelek. Aby system konstrukcyjny działał prawidłowo, po oparciu pasa biodrowego na kościach bioder, powinien być zachowany kąt około 45 stopni pomiędzy taśmami regulującymi szelki a linią ramion.
Pas biodrowy, który ma przenosić ciężar, nie może się skręcać przy pionowych ruchach plecaka, a więc musi być odpowiednio sztywny. Również połączenie elementów usztywniających z pasem musi być stabilne. Nowoczesne pasy są anatomicznie profilowane, aby idealnie przylegając do bioder równocześnie nie uciskały użytkownika.
Również pasy ramieniowe mają obecnie anatomiczny kształt, co w damskich modelach przekłada się na linię zbliżoną do litery „S”, węższy ich rozstaw i wyżej zamocowany pas piersiowy.
Wór transportowy
Przestrzeń ładunkowa plecaka i dostęp do niej stanowi kluczowy element każdego plecaka. W większych modelach wór plecaka podzielony jest na dwie komory, oddzielone z reguły rozpinaną przegrodą. Uznawane jest to za standard dla pojemności powyżej 50 litrów. Dostęp do dolnej komory zapewnia zapinana na zamek błyskawiczny klapa w dolnej zewnętrznej części. Wiele modeli posiada wewnętrzną kieszeń od strony pleców, sięgającą aż do dna. Od góry do zasadniczego wora przylega „komin”, którego zadaniem jest zwiększenie zasadniczej pojemności plecaka. Dlatego przy określaniu wielkości plecaków z kominem stosuje się oznaczenia z „plusem”, na przykład 45+8 l, 70+15 l… Wór i komin posiadają oddzielne ściągacze. Od góry plecak chroniony jest klapą, najczęściej wyposażoną w dwie kieszenie. Klapa nie powinna być przymocowana na stałe, lecz przytwierdzona po obu stronach regulowanymi paskami, co umożliwia dopasowanie plecaka do rozmiarów przenoszonego ładunku. Boczne kieszenie przydatniejsze są w plecakach transportowych. W przypadku plecaków trekkingowych lub wspinaczkowych poszerzają go, przez co łatwiej o coś zahaczyć czy zaklinować się. Dobrze sprawdzają się kieszenie siatkowe, w których można nosić przemoczone lub przepocone ubranie. Paski kompresyjne plecaka służyć mogą do przytraczania do nich dodatkowych kieszeni, kijków teleskopowych czy nart, dlatego pod tymi paskami na bocznych ścianach plecaka umieszcza się niewielkie patki umożliwiające przytrzymanie tyłów nart czy rączek kijków. Niektóre plecaki posiadają zintegrowaną płachtę przeciwdeszczową. Na zewnętrznej stronie plecaka znajdują się paski i pętle do mocowania czekanów, na klapie troki do przypięcia raków czy karimaty.
W niektórych modelach instaluje się system umożliwiający picie płynów ze zbiornika umieszczonego w plecaku za pomocą miękkiej rurki. Patent taki nosi różne nazwy, np. Camel System, Transflow System.