Śpiwory – jak wybierać? jak dbać?
Śpiwory puchowe
Do wypełniania śpiworów używa się puchu gęsiego lub kaczego (z kaczek edredonowych), przy czym puch gęsi uzyskuje lepsze opinie. Jakość puchu określa jego wielkość i sprężystość. Sprężystość określana jest w jednostkach cuin (czyli calach sześciennych), co oznacza objętość jednej uncji puchu rozprężonej po 24-godzinnym sprasowaniu. Wynik powyżej 550 cuin uznaje się za dobry, a powyżej 650 jako znakomity. Drugim parametrem charakteryzującym użyty puch jest stosunek puchu do pierza. Połączenie puchu i małych piórek zapobiega zbrylaniu się puchu i sprzyja jego nadymaniu się, ale ważne są proporcje. Najwyższa klasa ma od 90% puchu i do 10% pierza. Najniższa sięga proporcji 50/50, ale trzeba mieć świadomość, że śpiwory z takim wypełnieniem są cięższe i mają znacznie słabsze właściwości termiczne z powodu dużo gorszej sprężystości.
Śpiwory syntetyczne
Tu wypełnieniem są różnego rodzaju włókna poliestrowe o budowie kanalikowej. Ważną ich cechą jest sprężystość (współczynnik nadymania się) i powierzchnia zewnętrzna (wpływająca na absorpcję wilgoci i zdolność do sczepiania się włókien). Aby szorstkie z natury włókno poliestrowe stało się gładkie i śliskie, pokrywa się je cieniutką warstwą silikonu. Niestety, trzeba pamiętać, że podczas prania, silikon ten może ulegać zniszczeniu – jego czas trwania na włóknach zależy od rzetelności producenta (wystrzegajmy się tańszych imitacji).
Do najczęściej spotykanych sztucznych ocieplin należą:
- Quallofil firmy DuPont – dawniej w wersji 4-, obecnie 7-kanalikowej. Kanaliki te, przebiegające wewnątrz włókna, mają służyć zmniejszeniu jego wagi.
- Thermolite (również DuPont) – mieszanka bardzo drobnych włókien zatrzymujących powietrze, dłuższych sprężystych włókien ułożonych pionowo oraz spiralnie zwiniętych włókien z kanalikami, odpowiadającymi za sprężystość.
- MTI-loft, Ultraloft, Terraloft – mieszanki spiralnych i kanalikowych włókien silikonowanych powierzchniowo. Wypełnienia MTI (Micro Thermal Insulation) występują w różnych odmianach, można je prać nawet w temperaturze 60oC.
- Polarguard 3D – ma najwyższy współczynnik sprężystości, trójkątny przekrój kanalików włókna zapewnia redukcję wagi nie wpływającą na zdolność do nadymania się.
Kształt śpiwora
Śpiwory prostokątne (tzw. kołdrowe) zapewniają wygodę (najwięcej miejsca w środku), ale nie bardzo nadają się do użytku w niższych temperaturach, ponieważ ciało musi nagrzać zbyt dużą przestrzeń wypełnioną powietrzem. Dlatego większość śpiworów zwęża się w kierunku stóp, przez co typ ten określany jest wdzięcznym mianem „mumii”.
Konstrukcja wewnętrzna
Aby wypełnienie śpiwora spełniało dobrze swoją rolę, nie może się w nim przemieszczać. Musi być tak unieruchomione, aby uzyskać równomierną warstwę izolacyjną. Najprostszą metodą unieruchomienia ocieplenia jest przeszycie na wylot trzech warstw – materiału zewnętrznego, wypełnienia i materiału wewnętrznego. Jednak ta prosta konstrukcja nadaje się tylko do śpiworów letnich i schroniskowych. W pozostałych przypadkach nie wystarczająco izoluje od zimna, ponieważ ocieplenie ściśnięte na szwach zmniejsza swoje właściwości termiczne i ułatwia utratę ciepła. W modelach puchowych stosuje się komory, w których unieruchomiony zostaje puch. Uzyskuje się je przez wszycie pasków materiału pomiędzy materiał zewnętrzny i wewnętrzny. W zależności od kształtu komór (typ H, Z, V) ma to różny wpływ na wagę śpiwora (najcięższy jest typ V, w którym występuje de facto trzecia warstwa materiału, przyszyta przemiennie do wewnętrznej i zewnętrznej powłoki). W modelach z wypełnieniem syntetycznym stosuje się ocieplenie w formie dwóch lub trzech warstw, niepołączonych ze sobą albo ułożone na zakładkę (techniką gontową, najczęściej stosowane przy wypełnieniach z Polarguardu).